شرکت ناموران پژوهش و توسعه

حذف بنزن از برش هگزان با روش تقطير استخراجي 3008

بنزن با توجه به ماهيت سمي و سرطان‌زايي که دارد، لازم است از برش هاي هگزان حذف گردد. با توجه به محدوديت هاي موجود بر روي غلظت آروماتيک ها و بطور ويژه بنزن در برش هاي نفتي و تشکيل ترکيبات آزئوتروپ، مي بايست فرآيندي مناسب جهت جداسازي و خالص سازي هگزان نرمال از بنزن مورد استفاده قرار گيرد. مخلوط هاي داراي آزئوتروپ را نمي توان با تقطير معمولي تفکيک نمود. بنابراين براي جداسازي مخلوط نرمال هگزان و بنزن که در نقطه 95 درصد مولي هگزان آزئوتروپ تشکيل مي دهند، نمي توان از تقطير معمولي استفاده نمود. با توجه به موارد ذکر شده، بهترين روش تقطير از نظر ميزان هزينه و سرمايه گذاري، خلوص هگزان جداسازي شده و ارزش افزودۀ حاصل، روش تقطير استخراجي مي باشد که با استفاده از يک جزء سوم، حلال، بنزن موجود در مخلوط جدا مي‌گردد. فرآيند عاري سازي هگزان از بنزن توسط حلال N-methyl-2-pyrrolidone (NMP) از دو بخش تقطير استخراجي و بازيابي حلال تشکيل شده است. محصول بخش تقطير استخراجي هگزان عاري از بنزن مي‌باشد و محصلول مرحله بازيابي حلال بنزن خالص مي‌باشد که به عنوان محصول جانبي اين واحد شناخته مي‌شود. حلال پاکسازي شده دوباره به بخش تقطير استخراجي باز مي‌گردد. مي‌توان گفت اين طرح هيچگونه آلاينده زيست محيطي ندارد و کاملا سبز ناميده مي‌شود.
روش تقطير استخراجي و پيدا کردن حلال مناسب با هدف حذف بنزن، حاصل مطالعات دانشگاهي و تحقيقات آزمايشگاهي فراوان است که نتيجه آن ساخت پايلوت نيمه صنعتي در راستاي تجاري سازي طرح مي‌باشد. هگزان عاري از بنزن به عنوان حلال در صنايع چسب و توليد تاير،‌ پاک کننده در صنايع رنگ سازي و نساجي، شکل دهنده نهايي قرص ها و کپسول ها در صنايع داروسازي و از همه مهم‌تر، خوراک واحد پلي اتيلن سنگين، به عنوان عامل انتقال زنجير و تنظيم کننده جرم مولکولي مي‌باشد. پتروشيمي هاي اراک، اميرکبير، بندر امام، تبريز، مارون،‌آريا ساسول و جم توليدکنندگان پلي اتيلن سنگين در ايران مي باشند. همچنين، نرمال هگزان عاري از بنزن در صنايع توليد روغن نباتي خوراکي نيز بسيار پر مصرف مي‌باشد. عمده نرمال هگزان مورد نياز کشور به صورت وارداتي بوده و بخشي از آن هم توسط واحدهاي اسيدشويي تامين مي‌گردد که به عنوان خطر جدي براي محيط زيست و خاک شناخته مي‌شوند.